ลวงเหนือ...ฐานความรู้จากงานวิจัย บันไดสู่การเป็นหมู่บ้านต้นแบบด้านการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม

หากท่านต้องการคัดลอกข้อมูลบนเว็บไซต์ กรุณาทำการลงทะเบียน หรือเข้าสู่ระบบ

แกลลอรี่ภาพ

บ้านลวงเหนือ หมู่ที่ 4 และ หมู่ที่ 5 ตำบลลวงเหนือ อำเภอดอยสะเก็ด  จังหวัดเชียงใหม่ เดิมเป็นหมู่บ้านเดียวกัน ซึ่งในภายหลังได้มีการแบ่งแยกเขตการปกครองออกเป็นสองหมู่บ้าน ณ ที่แห่งนี้ เป็นถิ่นอาศัยของชาวไทลื้อ ที่อพยพมาจาก เขตสิบสองปันนา (สาธารณรัฐประชาชนจีนในปัจจุบัน) ซึ่งบรรพบุรุษได้อพยพย้ายถิ่นฐานมายังเมืองเชียงใหม่ เพื่อหลบลี้หนีภัยสงคราม โดยมาตั้งหลักปักฐาน ณ บริเวณบ้านลวงเหนือ เมื่อวันที่ 3 เมษายน  พ.ศ.1932  ตามจารึกที่ปรากฏในฐานเสื้อบ้านซึ่งเป็นสัญลักษณ์แห่งการสร้างหลักปักฐานของชุมชนไทลื้อที่อพยพมากลุ่มนี้ บ้านลวงเหนือตั้งอยู่ห่างจากตัวเมืองเชียงใหม่ ประมาณ 25 กิโลเมตร ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวไทเชื้อสายไทลื้อ ที่มีลักษณะทางวัฒนธรรมคล้ายคลึงกับชาวไทยล้านนา แต่มีอัตลักษณ์ที่แสดงออกถึงความเป็นชาวไทลื้อที่ชัดเจนคือ ภาษา การแต่งกาย อาหารการกิน เป็นต้น นอกจากจะมีความน่าสนใจทางวัฒนธรรมที่โดดเด่นแล้ว บ้านลวงเหนือยังพรั่งพร้อมด้วย องค์ความรู้ภูมิปัญญาของคนในชุมชน ที่เป็นอาชีพของคนในชุมชนอีกด้วย เช่น การแกะสลักตุ๊กตาไม้ การทำผลิตภัณฑ์กระดาษสา การทำข้าวควบข้าวแคบ(อาหารพื้นบ้านชาวไทลื้อ) การทอผ้าไทลื้อ เป็นต้น

ในปี พ.ศ. 2556 บ้านลวงเหนือร่วมกับเทศบาลตำบลลวงเหนือ ได้รับอนุมัติโครงการวิจัย แนวทางการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม(ไทลื้อ)โดยการมีส่วนร่วมของชุมชนบ้านลวงเหนือ ตำบลลวงเหนือ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ รหัสโครงการ RDG 56N0012 ซึ่งดำเนินการโดย นางสาวเกษฎาวัลย์ ตันริยงค์ และ นางพรรษา บัวมะลิ เป็นหัวหน้าโครงการวิจัยร่วมกับทีมวิจัยของชุมชนและคณะที่ปรึกษา โดยมีสถาบันการท่องเที่ยวโดยชุมชน ทำหน้าที่สนับสนุนกระบวนการวิจัย ในการดำเนินงานของโครงการวิจัยระยะที่ 1 ทีมวิจัยได้มีการสืบค้นและจัดเก็บข้อมูลชุมชน ในด้านต่างๆได้แก่ การจัดทำแผนที่ชุมชน เพื่อบอกถึงสถานที่สำคัญของชุมชน แหล่งเรียนรู้ ภูมิปัญญาในชุมชน การจัดเก็บข้อมูลวัฒนธรรมประเพณีของชุมชนตลอดจนความเชื่อต่างๆ การจัดเก็บข้อมูลด้านการเกษตรของชุมชน การรวบรวมองค์ความรู้ด้านอาหารท้องถิ่นและขนมพื้นบ้าน การสืบค้นและรวบรวมข้อมูลประวัติศาสตร์ชุมชน ซึ่งการดำเนินงานเพื่อศึกษาข้อมูลในด้านต่างๆที่กล่าวมานั้น ไม่ได้มีเป้าหมายเพียงแค่ให้ได้ข้อมูลเพื่อตอบคำถามของการวิจัยเท่านั้น แต่ได้ใช้กระบวนการในการเก็บข้อมูล สร้างการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน และความตระหนักต่อองค์ความรู้ภูมิปัญญาของท้องถิ่น ที่สุ่มเสี่ยงต่อการถูกละเลยสูญหายไป หากไม่มีการศึกษาและรวมรวมเพื่อจัดเก็บเอาไว้อย่างเป็นระบบ โครงการวิจัยนี้นอกจากจะสร้างกระบวนการเรียนรู้ให้กับทีมวิจัยและคนในชุมชนแล้ว ยังเป็นงานที่สร้างกระบวนการเรียนรู้ให้กับเจ้าที่และคณะผู้บริหารของเทศบาลตำบลลวงเหนือ ที่เห็นคุณค่าและความสำคัญของการใช้งานวิจัยนำการพัฒนาและให้ความสำคัญต่อการพัฒนาคน ที่จะเป็นรากฐานสำคัญต่อการพัฒนาที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล จุดแข็งที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งของโครงการวิจัยฯ คือการมีที่ปรึกษาที่ช่วยส่งเสริมให้การทำงานประสบความสำเร็จและนำมาซึ่งโอกาสต่างๆ เช่น การมีที่ปรึกษาโครงการวิจัย เป็นผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านลวงเหนือที่เชื่อต่อการทำงานกับกิจกรรมของนักเรียน การมีที่ปรึกษาเป็นผู้อำนวยการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย สำนักงานเชียงใหม่ ที่ให้โอกาสชุมชนได้เรียนรู้และเข้าใจเรื่องราวของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวมากขึ้น เป็นต้น ด้วยศักยภาพและความพร้อมในด้านต่างๆเหล่านี้ของโครงการวิจัยและชุมชน จึงทำให้หน่วยงานต่างๆเล็งเห็นความสำคัญของชุมชนบ้านลวงเหนือมากยิ่งขึ้น

ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2556 กลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนบน 1 ซึ่งประกอบด้วย จังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดแม่ฮ่องสอน จังหวัดลำปาง และจังหวัดลำพูนได้จัดโครงการค้นหาหมู่บ้านต้นแบบ หมู่บ้านวัฒนธรรมล้านนาเพื่อการท่องเที่ยว ตามแผนปฏิบัติการในประเด็นยุทธศาสตร์สร้างความโดดเด่นของสินค้าชุมชน และการท่องเที่ยวบนพื้นฐานของเศรษฐกิจเชิงสร้างสรรค์ ส่งเสริมให้ชุมชนสืบทอดวิถีชีวิตวัฒนธรรมอันดีงาม ที่เป็นเอกลักษณ์สร้างแรงดึงดูดในการท่องเที่ยว ประจำปีงบประมาณ 2556 โดยความรับผิดชอบของสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งบ้านลวงเหนือได้ส่งโครงการเพื่อเสนอต่อคณะกรรมการ โดยใช้ฐานข้อมูลจากงานวิจัย เป็นต้นทุนที่สำคัญ จนได้รับการคัดเลือกจากคณะกรรมการให้เป็นหมู่บ้านต้นแบบของจังหวัดเชียงใหม่ โดยได้รับงบประมาณสนับสนุนเพื่อพัฒนาให้เป็นหมู่บ้านวัฒนธรรมล้านนาเพื่อการท่องเที่ยวจำนวน 740,000 บาท ซึ่งงบประมาณดังกล่าว ได้ใช้ในการฝึกอบรมพัฒนาศักยภาพและเตรียมความพร้อมของคนในชุมชนด้านการท่องเที่ยว กิจกรรมศึกษาดูงาน การพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว การจัดทำศูนย์ข้อมูลและป้ายสื่อความหมายซึ่งใช้ฐานข้อมูลจากงานวิจัยของชุมชน รวมทั้งการส่งเสริมกลุ่มอาชีพและสนับสนุนบ้านพักโฮมสเตย์ และเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2556 นายวิเชียร พุฒิวิญญู ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ พร้อมด้วยหัวหน้าส่วนราชการและคณะสื่อมวลชน ได้เดินทางมาเปิดหมู่บ้านวัฒนธรรมล้านนาเพื่อการท่องเที่ยว ณ บ้านลวงเหนือ จึงทำให้บ้านลวงเหนือเป็นที่รู้จักต่อสาธารณะในความเป็นหมู่บ้านที่รักษาอัตลักษณ์วัฒนธรรมไทลื้อ และมีการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอย่างสร้างสรรค์